Wybór formy płacenia zaliczek na podatek dochodowy

Przedsiębiorca musi dokonać wyboru co do formy, w jakiej opłacać będzie zaliczki na podatek:

  • miesięcznie,
  • kwartalnie,
  • w kwocie 1/12 podatku wykazanego w deklaracji złożonej w poprzednim roku lub dwa lata wcześniej,
  • jako rozliczenie tzw. kredytu podatkowego.

Podatnik, który zamierza opłacać zaliczki na podatek inaczej niż w systemie miesięcznym lub który chce powrócić do miesięcznego systemu rozliczeń, powinien pamiętać o złożeniu w odpowiednim terminie oświadczeń urzędowych.

Zaliczki miesięczne

Wybór zaliczek opłacanych miesięcznie nie wymaga dodatkowych czynności ze strony przedsiębiorcy. Poczynając od miesiąca, w którym dochód podatnika przekroczył kwotę wolną od podatku, i po odjęciu ulg i odliczeń przysługujących w danym okresie, ma on obowiązek wpłacać podatek w terminie do 20 dnia następnego miesiąca, a za grudzień – do 20 stycznia, chyba że wcześniej dokona rozliczenia podatkowego za dany rok i zapłaci należny podatek za cały rok.

Zaliczki kwartalne

Kwartalny system zaliczek korzystny jest u podatników, którzy posiadają znaczącą wartość dochodu. W ich przypadku wydłuża się bowiem okres, w którym mogą swobodnie zarządzać kwotą, którą standardowo musieliby wpłacać co miesiąc do organu podatkowego. Przy wyborze podobnej formy w podatku VAT, podatnik ma do dyspozycji nawet do 42% kwot zysku (18% PIT i 23% VAT).

Wybór kwartalnego systemu zaliczek dotyczy wyłącznie:

  • małych podatników PIT (podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł);
  • podatników rozpoczynających w danym roku działalność gospodarczą  (który w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej lub działalność taką prowadził małżonek tej osoby, jeżeli między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa).

Inni podatnicy nie mają możliwości opłacać zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych kwartalnie.

Mali podatnicy obowiązani są do dnia 20 lutego roku podatkowego zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tego sposobu wpłacania zaliczek. Nie ma możliwości, by mały podatnik prowadzący już działalność ponad rok decyzję podjął w trakcie roku podatkowego.

Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności w trakcie roku podatkowego, składają zawiadomienie w terminie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Zawiadomienie o wyborze kwartalnego systemu zaliczek dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej o rezygnacji z kwartalnego sposobu wpłacania zaliczek.

Zaliczki uproszczone - 1/12 dochodu za lata poprzednie

Formę tę wybrać powinni podatnicy, którzy:

  • w najbliższych dwóch latach spodziewają się znaczącej kwoty dochodu lub ograniczenia ponoszonych kosztów,
  • nie chcą w trakcie roku podatkowego obliczać co miesiąc lub kwartał należności na rzecz organu podatkowego,
  • w roku poprzednim ponieśli znaczne koszty inwestycyjne i tym samym posiadali bardzo niski dochód w stosunku do roku obecnego.

Na koniec roku w którym stosuje się ułatwienie w opłaceniu zaliczek należy porównać kwotę faktycznego zobowiązania podatkowego z kwotą zaliczek oraz różnicę uiścić na rzecz Urzędu Skarbowego lub wystąpić o kwotę nadpłaty.

Kwotę 1/12 dochodu oblicza się na podstawie dochodu wykazanego w deklaracji złożonej:

  1. w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy (czyli dochodu osiągniętego dwa lata wcześniej) albo
  2. w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata (dochodu osiągniętego 3 lata wcześniej) - jeżeli w zeznaniu, o którym mowa powyżej, podatnicy nie wykazali dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej albo wykazali dochód w wysokości nieprzekraczającej kwoty niepowodującej obowiązku zapłaty podatku – 556,02 zł;

W obu przypadkach kwoty zaliczek obniża się o kwotę 7,75% podstawy ustalenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej w danym okresie przez przedsiębiorcę.

Przy braku dochodu lub przy dochodzie do 556,02 zł w obu tych zeznaniach, nie są możliwe wpłaty zaliczek w uproszczonej formie. Podobnie nie jest możliwe stosowanie tej formy u podatników rozpoczynających działalność w danym roku lub w roku go poprzedzającym. Stosować ją mogą zatem podmioty, które prowadzą działalność co najmniej 2 lata kalendarzowe i zdecydują się na nią w 3 roku.

Metodę uproszczoną stosować może zarówno przedsiębiorca rozliczający się według skali (zasady ogólne 18 i 32%), jak i stosujący podatek liniowy.


Wyboru metody uproszczonej dokonać należy nie później niż do dnia 20 lutego roku podatkowego, w którym po raz pierwszy stosuje się tą formę. Zasadę tę stosuje się również w latach następnych, bez stosowania oświadczenia, chyba że do 20 lutego danego roku złożony zostanie wniosek o zaprzestanie takiej metody ustalania zaliczek na podatek.

W przypadku zmiany kwoty dochodu, będącego podstawą do wyliczenia kwoty zaliczki w danym roku (w formie korekty lub decyzji organu podatkowego w tym zakresie), kwota zaliczki:

  • ulega zwiększeniu lub zmniejszeniu, odpowiednio do zmiany wysokości podstawy ich obliczenia - jeżeli zeznanie korygujące zostało złożone w urzędzie skarbowym do końca roku poprzedzającego rok, za który zaliczki są płacone w uproszczonej formie;
  • ulega zwiększeniu lub zmniejszeniu począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym została złożona korekta, odpowiednio do zmiany wysokości podstawy ich obliczenia - jeżeli zeznanie korygujące zostało złożone w roku, za który zaliczki są płacone w uproszczonej formie;
  • nie zmienia się - jeżeli zeznanie korygujące zostało złożone w terminie późniejszym niż wymieniony powyżej.

Kredyt podatkowy

Kredyt podatkowy przysługuje podatnikom rozpoczynającym działalność, którzy utrzymują już na początku prowadzenia firmy duże przychody oraz stałe zatrudnienie. Z kredytu podatkowego korzystać można w roku bezpośrednio po roku rozpoczęcia działalności – gdy prowadzi się ją w roku rozpoczęcia co najmniej przez 10 miesięcy lub – w przypadku nie spełnienia tego warunku - w roku kolejnym. Korzystanie z prawa do kredytu w latach następnych nie jest już możliwe.

Podatnik, który spełni warunki, nie płaci zaliczek ani podatku w danym roku, i dolicza go do kwot wykazywanych w kolejnych pięciu latach, po 20% tej kwoty rocznie w każdym z tych lat. Do kwoty tej nie dolicza się żadnych odsetek z tytułu odroczenia płatności podatku.

Warunki, jakie należy spełnić, by korzystać z kredytu, to:

  • w okresie poprzedzającym rok korzystania ze zwolnienia podatnik osiągnął przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej średniomiesięcznie w wysokości stanowiącej równowartość w złotych kwoty co najmniej 1.000 euro, przeliczonej według średniego kursu euro, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia roku poprzedzającego rok rozpoczęcia tej działalności;
  • od dnia rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej do dnia 1 stycznia roku podatkowego, w którym rozpoczynają korzystanie ze zwolnienia, byli małym przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, a w okresie poprzedzającym rok korzystania ze zwolnienia zatrudniali, na podstawie umowy o pracę, w każdym miesiącu co najmniej 5 osób w przeliczeniu na pełne etaty;
  • w prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej nie wykorzystują środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także innych składników majątku, o znacznej wartości, udostępnionych im nieodpłatnie przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, wykorzystywanych uprzednio w działalności gospodarczej prowadzonej przez te osoby i stanowiących ich własność;
  • złożyli właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o korzystaniu z tego zwolnienia; oświadczenie składa się w formie pisemnej w terminie do dnia 31 stycznia roku podatkowego, w którym podatnik będzie korzystał z tego zwolnienia;
  • w roku korzystania ze zwolnienia są opodatkowani na zasadach ogólnych (według skali podatkowej).